Rolpatronen
Rikko geeft op de vroege ochtend inspiratie om de dag bewust te beginnen. Hij leest om 6 uur de teksten uit een oud kerkelijk leesrooster en zo rond 7 uur deelt hij de gedachte die dan op-popt. Elke werkdag te lezen en te beluisteren. Vanaf 31 augustus 2026 vanaf de Peacewalk (www.peacewalk.info)
Tekst onder afbeelding
Pelgrim - laat achter wat bekend is
Rolpatronen – PopUpGedachte dinsdag 15 september 2026
De dag is hier langzaam aan het beginnen. In de verte kraait een haan, de lucht begint te lichten. De bomen op het binnenhof van het Hongaarse gemeenschapshuis, hier in Mohacs, steken nog zwart af tegen de langzaam lichter wordende lucht. Vandaag verlaten we Hongarije en lopen Kroatië binnen. Op de grens wacht ons een Kroatische priester die met ons meeloopt naar zijn dorp.
Een van de belangrijke inspiraties van deze Peacewalk is de vrouwenvredesbeweging: The Mothers Call, de oproep die uitging van de Palestijnse vrouwenbeweging Women of the Sun en de Israelische Women Wage Peace. Zij zijn ook lopers, ze liepen gezamenlijk met duizenden vrouwen dwars door het land. In verzet tegen het geweld, het onrecht, de ontmenselijking, uit weigering – zoals ze zeggen – om nog langer hun kinderen op te voeden tot slachtoffers of moordenaars. Ze zeggen dat het hoog tijd is voor vrouwen aan tafel, voor hen die het leven dragen en niet het zwaard.
Wie de brallende grootspraak en kwaadaardigheid ziet van regeringsleiders over de hele wereld, van regeringsleden – kan niet anders dan hopen op de aanwezigheid van wijze vrouwen. Niet dat vrouwen per definitie verandering brengen, er zijn er een aantal in de Nederlandse regering waaraan ik de leefbaarheid van ons land ook niet toe zou vertrouwen.
Het zit niet in gender en het zit ook in gender. Of in rolpatronen. Ik lees vandaag de tekst van de dag waarin staat: In die tijd stonden bij Jezus' kruis zijn moeder, de zuster van zijn moeder, Maria de vrouw van Klopas en Maria Magdalena. Vier vrouwen die niet gevlucht zijn, zoals de meeste van zijn leerlingen wel. Vrouwen die straks ook als eerste getuige zullen zijn van een leeg graf, van leven na de dood, na geweld, dwars door de pijn heen.
Volgens theoloog Walter Wink breekt Jezus tijdens zijn leven elke keer als hij vrouwen ontmoet de geschreven en ongeschreven regels van zijn dagen. Als hij vrouwen aanraakt, met hen in gesprek gaat, hen centraal zet en als voorbeeld. Het is bizar dat het nodig is, maar duizenden jaren patriarchaat heeft de vrouw een schaduw gemaakt van de man. In haar vader of haar man heeft ze sociale en politieke aanwezigheid, anders niet. De rabbi uit nazareth is er niet van gediend.
En niet van de structuur die dat patriarchaat in positie houdt; de familie. Hoe belangrijk en centraal het gezin ook is in het leven, hij roept al zijn volgelingen op om die vaste structuur achter zit te laten. Wie vader, moeder en familie verlaat om het spoor van de rabbi te volgen, zal honderdvoudig terugontvangen; broers, zussen, kinderen en moeder. En opvallend; geen vader. Je laat die wel achter, maar ontvangt die niet honderdvoudig terug. De kernfiguur van het patriarchaat wordt gepasseerd. Sterker nog: noem niemand op aarde vader, dan je vader in de hemel. Dat is een zinnetje die de kerk gevoeglijk geparkeerd heeft, zo lijkt het. De structuur die de halve wereld degradeert tot aanhangsel, moet doorbroken.
Nu wordt in populistische en conservatieve kringen de familie, het kerngezin, opnieuw op het schild geheven. In naam van Christus – en direct in strijd met Christus. Het gezin is belangrijk, maar zegt Walter Wink; die vorm is een gevallen vorm en moet verlost worden tot een eerlijke gelijkheid, een gezamenlijke onderlinge verbinding van waardigheid, liefde en gelijkheid.
De oproep van de vrouwen van vrede is een oproep aan ons allemaal. Ook ik moet me afvragen waarin ik nog participeer in ongelijke structuren, hoe wij als gezin terugvallen in oude patronen die niet helpen. Dat is deel van onze Peacewalk.
Tot zover vandaag. Een hele goede dinsdag gewenst. En vrede, waar je ook bent. Vrede, en alle goeds.
